بریس ارتودنسی یا (Orthodontic braces) نوعی دستگاه جهت صاف کردن دندان ها در ارتودنسی است. این دستگاه ها در دسته دستگاه های ارتودنسی ثابت قرار دارند. برای اینکه بدانید بریس های دندان چه هستند و چه کاری برای صاف کردن دندان های ما میکنند ادامه این مقاله را بخوانید.

قدمت و تاریخچه بریس دندان

در نگاه اول شاید با خودتان بگویید که بریس ها یا کلا ارتودنسی یک درمان بسیار جدید و مدرن هستنند. اما شاید باورتان نشود که این دستگاه ها چه قدمت و پیشینه زیادی دارند. شواهد نشان میدهد که حداقل از زمان مصریان باستان و فراعنه بریس ارتودنس وجود داشته. باور نمیکنید؟

پژوهشگران سال ها پیش بعد از پیدا کردن چندین مومیایی متوجه چیزی شبیه به بریس (نه بریس امروزی) روی دندان ها و دهانشان شدند که احتمالا برای صاف کردن دندان ها از آن ها استفاده میشد. پس خیلی هم این دستگاه ها جدید نیستند!!!

بخش های مختلف بریس ارتودنسی کدامند؟

بسیاری از افراد کلا به اشتباه به بریس ارتودنسی، سیم ارتودنسی میگویند. البته این اشتباه تنها از جانب کسانی رخ میدهد که تاکنون هیچ درمان ارتودنسی رویشان صورت نگرفته و حتی یک بار هم یک متخصص ارتودنسی را از نزدیک ندیده اند. اما کسانی که تحت درمان بوده اند کاملا با این دستگاه ها آشنا هستند.

بریس دندان یک سیم نیست، حتی بعضی ها به اشتباه میگویند براکت، این هم یک اشتباه است و سیم و براکت از اجزای یک بریس هستند نه خود آن. به طور کلی هر بریس از تعداد مختلفی اجزای دیگر تشکیل شده و مجموع آن اجزا با هم یک واحد بریس را تشکیل میدهند که درنهایت به صاف کردن دندان های شما کمک میکنند. در ادامه با اجزای اصلی و مختلف بریس آشنا خواهید شد.

اجزای اصلی بریس ارتودنسی

مواد متصل کننده

این مواد در واقع نقش چسب را دارند. ما با کمک این مواد براکت ها را به سطح دندان های شما متصل میکنیم.

براکت ها

اگر به دهان شخصی که بریس دارد نگاه کنید اولین چیزی که می بینید قطعات کوچک مربع یا مستطیلی هستند که به وسط و جلوی دندان ها وصل شده است. به این قطعه براکت دندان گفته میشود. این قطعه با کمک یک سیمان مخصوص به سطح جلویی دندان ها متصل میشود و از جنس های مختلفی ساخته میشود. براکت ها معمولا یا از فلز هستند یا از جنس سرامیک. اگر براکت شما فلزی باشد شما  ارتودنسی ثابت و مرئی دارید و اگر سرامیکی باشد شما ارتودنسی نامرئی و ثابت دارید.

سیم ارتودنسی یا آرچ‌وایر

به سیم ارتودنسی سیم قوس دار هم میگویند و جنس آن از فلز است. این سیم نسبتا بلند و نازک اما مستحکم است و براکت هایی که به دندان های شما متصل میشوند را به هم متصل میکند. متخصص ارتودنسی در واقع با کمک براکت ها و این سیم به دندان های کج, نیرو وارد میکند تا در جهت مد نظر ما حرکت کنند و صاف شوند.

لیگاشور الاستیک

به این الاستیک ها اُ-رینگ یا O-RING نیز گفته میشود. اورینگ ارتودنسی در رنگ های مختلفی ساخته میشوند و هرجا صحبت از ارتودنسی رنگی شد بدانید منظورمان رنگ این الاستیک ها است. حتی زمانی که صحبت از رنگ بریس ارتودنسی شد باز هم منظورمان این کش های رنگی است. بیمار میتواند به دلخواه خود از میان رنگ های زیاد زیباترین رنگ ارتودنسی را تهیه کرده و استفاده کند.

الاستیک های اورینگ ارتودنسی در صاف کردن دندان ها به براکت و سیم کمک میکنند. مکانیزم این کش ها شبیه به سیم ها است زیرا ما از هر دو آن ها برای اعمال فشار سازنده به دندان ها استفاده میکنیم. کش ها و سیم ها در طول درمان ارتودنسی ممکن است بعد از چک کردن تعویض شوند. مهمترین وظیفه لیگاشور الاستیک ها کمک به بستن فاصله بین دندان ها است.

اسپیسرها یا دستگاه های فضانگهدارنده

این دستگاه معمولا پلاستیکی و به رنگ آبی هستند که در بین دو دندان قرار میگیرند تا فضای مد نظری که ما میخواهیم را نگهداشته یا پر کند. اسپیسر ارتودنسی معمولا پیش از نصب براکت ها در دندان قرار میگیرند و برای عملکرد بهتر بریس مفید هستند.

کش ارتودنسی

به این کش ها باند های الاستیک نیز گفته میشود که برخلاف الاستیک های لیگاشور، بر روی تک تک دندان ها قرار نمی گیرند. کش ها نیز از بخش های فرعی بریس ارتودنسی هستند. وظیفه کش ارتودنسی در واقع اتصال آرچ وایر یا سیم به براکت ها است. اگر دندانهای شما آنچنان کج نیستند و مشکل جدی ندارید، بعید به نظر می رسد که متخصص ارتودنسی از این کش ها برای صاف کردن دندان هایتان استفاده کند.

انواع بریس ارتودنسی کدامند؟

بسته به نوع کاربرد و نوع عملکرد ما چند نوع بریس دندانی داریم:

  • بریس لینگوال
  • بریس فلزی
  • بریس سرامیکی
  • بریس دیمون
  • و …

بریس ارتودنسی چگونه به صاف شدن دندان های شما کمک میکند؟

همانطور که پیشتر گفته شد ما با کمک بریس ها یا به عبارتی از طریق آن ها به دندان نیرو و فشاری وارد میکنیم تا دندان ها در همان مسیری که ما میخواهیم حرکت کرده و به مرور زمان صاف شوند. ما با دستکاری سیم، نیرو و فشاری که میخواهیم را تنظیم میکنیم و براکت این نیرو را به تک تک دندان ها منتقل میکند. درنتیجه هر کدام از دندان ها مقداری تغییر موقعیت میدهند و صاف میشوند.

سیم ها تنها محدوده خاصی از فشار را تحمل میکنند. بنابراین اگر مشکل شما بسیار جدی باشد یا دندان های شما خیلی کج باشند ما به جز براکت و سیم، از الاستیک ها هم برای اعمال فشار بیشتر استفاده میکنیم. بنابراین اگر کسی را دیدید که از کش ارتودنسی یا کش های اورینگ ارتودنسی استفاده میکند بدانید دندان هایش بسیار کج است.