ارتودنسی ژله‌ای راهکار مناسبی برای داشتن دندان‌ های مرتب و زیباست ؛ به عبارت دیگر، نوعی ارتودنسی است که قابلیت دید دستگاه‌های ارتودنسی را به حداقل می‌رساند. این روش در بین افرادی که اهمیت زیادی به زیبایی لبخند و چهره خود می‌دهند، محبوبیت زیادی پیدا کرده است.

همانطور که می دانیم روش‌های زیادی برای کمتر دیده شدن دستگاه‌های ارتودنسی وجود دارد. ارتودنسی ژله‌ای یکی از تکنیک‌های درمانی برای این منظور است. با استفاده از ارتودنسی نامرئی که به آن ارتودنسی ژله‌ای هم گفته می‌شود، می‌توان ناهنجاری‌های دندان را برطرف کرد. در اغلب روش‌های درمان ارتودنسی از به راکت و سیم استفاده می‌شود؛ اما در ارتودنسی ژله‌ای چنین نیست.

ارتودنسی ژله ای

ارتودنسی ژله‌ای

در این نوع ارتودنسی از پلاک‌های بی رنگ و شفاف استفاده می‌شود. ارتودنسی ژله‌ای از جمله ارتودنسی‌های مناسب برای کودکان بشمار می‌آید. چون ناهنجاری دندان‌های کودکان پیچیده نیست، اگر به موقع به متخصص مراجعه شود، به‌راحتی قابل رفع خواهند بود. این روش همچنین برای بزرگسالانی که تمایل ندارند سیم‌ها و براکت روی دندان آنها مشاهده شود بسیار مناسب است.

در این روش درمانی می‌توان بسیاری از مشکلات را درمان کرد؛ بدون اینکه از وجود آن ها نگرانی داشت:

  • ازدحام یا شلوغی دندانی، در این حالت فضای فک به قدر کافی برای دندان‌ها وجود ندارد.
  • وجود فاصله زیاد بین دندان‌ها: به علت رشد غیر عادی فک یا از دست رفتن دندان، فاصله دندانی زیاد است.
  • اوربایت، در این وضعیت دندان‌های بالا جلوتر از دندان‌های پائین قرار دارند.
  • کراس بایت، هم محور نبودن فک بالا و پایین موجب می‌شود یک یا چند دندان جلو یا کناری فک بالا در پشت دندان‌های پایین قرار بگیرد.
  • بازگشت جزئی دندان‌ها به حالت اولیه: پس از پایان دوره درمان ارتودنسی، دندان‌ها ممکن است تا حدی به حالت اولیه بازگردند.

اگر چه می‌توان پلاک‌های متحرک ارتودنسی نامرئی را هنگام غذا خوردن و تمیز کردن از دهان خارج کرد؛ اما 22-20 ساعت این پلاک‌ها باید حتماً در دهان فرد، قرار بگیرند. اگر چنین نباشد، دندان‌ها مرتب نمی‌شوند. ارتودنسی نامرئی به‌طور معمول از 30-20 پلاک برای دندان‌های هر دو فک استفاده می‌کند. طول دوره درمان ارتودنسی نامرئی در بزرگسالان بستگی به شدت و نوع مشکلات دارد؛ اما در اکثر بزرگسالان این مدت کمتر از یک سال طول می‌کشد.

مزایای استفاده از پلاک در ارتودنسی ژله‌ای

پلاک‌های نامرئی، یکی از ویژگی‌های جذاب این نوع ارتودنسی برای بیشتر بیماران است. به‌طور معمول اطرافیان بیمار متوجه درمان آن‌ها نمی‌شوند. این نوع ارتودنسی ویژگی‌های دیگری نیز دارند:

  • پلاک‌های نامرئی متحرک نیز هستند و می‌توان در مواقع لزوم آنها را از دهان خارج کرد.
  • چون پلاک‌ها قابل جابه جایی هستند، تمیز کردنشان راحت است و می‌توان آن‌ها را از دهان بیرون آورد، مسواک زد، نخ دندان کشید و سپس مجددا در دهان گذاشت.
  • این ارتودنسی چون فاقد سیم، به راکت و فلز هستند هیچ گونه زخم و سایشی در دهان ایجاد نمی‌کنند. همچنین هیچ اختلالی در زندگی روزمره ایجاد نمی‌شود، چون به‌سادگی می‌توان در مناسبت‌ ها، جلسات و … از دهان درآورد. بیشتر مشکلات مرتبط با نامرتبی دندان‌ها با این روش قابل درمان است.

تفاوت ارتودنسی ژله‌ای با ارتودنسی فلزی

برخی از مشکلات و ناهنجاری‌های پیچیده بایت یا نامرتبی دندان‌ها را نمی‌توان با استفاده از ارتودنسی ژله‌ای درمان کرد. درمان اختلالات پیچیده عموماً به‌وسیله ارتودنسی فلزی (به راکت و سیم فلزی) انجام می‌شود. با اینکه ارتودنسی فلزی به زیبایی ارتودنسی نامرئی نیست اما سرعت درمان به‌وسیله آن‌ها بیشتر است. انتخاب بهترین روش درمان و همچنین روش‌های جایگزین توسط متخصص ارتودنسی توصیه می‌شود.

اگر نتوان با ارتودنسی نامرئی مشکلات زیر را برطرف کرد، از ارتودنسی فلزی استفاده خواهد شد:
به هم فشردگی یا فاصله زیاد بیش از 5 میلی متر بین دندان‌ها

  • انحراف فک
  • اختلال اسکلتی فک
  • عدم همخوانی بین دو فک
  • اپن بایت
  • کجی شدید دندان‌ها
  • فقدان چند دندان در فک بالا یا پایین
  • چرخش شدید دندان‌ها

هزینه ارتودنسی ژله‌ای

هزینه از جمله عوامل مؤثر در انتخاب نوع و زمان شروع درمان است. این ارتودنسی یک ارتودنسی ارزان نیست. قیمت آن با توجه به مزایای دریافتی، کاملاً مناسب و منصفانه است. هزینه این ارتودنسی به عواملی همچون جنس پلاک، کیفیت آن، هزیینه لابراتوار و طول درمان بستگی دارد. در این روش لازم است بیمار مراجعات و چکاب‌های مکرر داشته باشد و هر چند وقت یک بار، پلاک جدید را از دندانپزشک دریافت کند.

هزینه این ارتودنسی همچنین به شدت مشکل، طرح درمان و دستمزد متخصص بستگی دارد. پرداخت هزینه درمان نیز به طرق مختلف می‌تواند انجام شود. ممکن است لازم نباشد که همه هزینه در یک جلسه پرداخت شود.

انواع ارتودنسی نامرئی

به این روش ارتودنسی شفاف، شیشه ای، بدون سیم، ژله‌ای، بی رنگ، اینویزیلاین نیز گفته می‌شود. ارتودنسی نامرئی خود به چند روش ارتودنسی تقسیم می‌شود که در اینجا به ذکر آن‌ها می‌پردازیم.

  • نامرئی متحرک، پلاک شفاف پلاستیک روی دندان‌ها قرار می‌گیرد و از دیگر مدل‌ها جدیدتر است.
  • نامرئی ثابت، در این نوع ارتودنسی، به راکت‌ها به جای فلز از کامپوزیت یا سرامیک ساخته شده‌اند. این به راکت‌ها با چسب روی دندان‌ها محک چسبانده می‌شود و در طول درمان نمی‌توان آن را از دهان خارج کرد.
  • ارتودنسی دیمون هم از این نوع ارتودنسی است.
  • نامرئی لینگوال، در این ارتودنسی به راکت‌ها پشت دندان قرار گرفته و چون دیده نمی‌شوند، در زمره ارتودنسی نامرئی قرار دارند. گذاشتن و بیرون آوردن پلاک نیاز به دقت زیادی دارد. دندانپزشک آموزش‌های لازم در خصوص این موضوع را به بیمار می‌دهد. در جلسه اول ارتودنسی نامرئی لینگوال از دندان‌ها قالب گیری می‌شود. 4-3 هفته برای ساخت قالب وقت لازم است. پس از آماده شدن قالب و آموزش لازم روی دندان‌ها قرار می‌گیرد. هر 8-6 هفته بیمار برای چکاپ به متخصص مراجعه می‌کند.

ارتودنسی ژله ای

طول دوره درمان تقریباً 15-9 ماه می‌باشد. زمان درمان بستگی به نامرتبی دندان‌ها و همکاری بیمار دارد. پلاک‌هایی که در طی درمان به بیمار داده می‌شود متناسب با شرایط بیمار و حدوداً 48-12 عدد است. در صورت گم شدن یا شکستن پلاک باید پلاک جدید درخواست داده شود؛ چون پلاک شکسته هرگز نمی‌تواند کار درمان را انجام دهد.

در روزهای اول پس از گذاشتن پلاک و تعویض آن با شروع جابجایی دندان‌ها تا حدی درد احساس می‌شود. با خوردن مسکن می‌توان درد را تسکین داد. در ابتدای درمان نیز صحبت کردن تا حدی سخت می‌شود. ترشح بزاق در روزهای اول درمان افزایش می‌یابد؛ اما در روزهای بعد از شدت آن کاسته می‌شود.

در هنگامی که پلاک از دهان خارج می‌شود لازم است با مسواک و آب ولرم آن را شستشو داد. هنگامی که پلاک در دهان قرار دارد باید از خوردن غذا، جویدن آدامس و کشیدن سیگار پرهیز کرد. در غیر این صورت پلاک دچار تغییر رنگ و حالت می‌شود. در پایان دوره درمان نیز برای تثبیت جایگاه دندان باید از ریتینر استفاده کرد.